Jak wyglądają ustroje majątkowe w małżeństwie?

Udostępnij

Jeden z ulubionych żartów współczesnych par mówi o tym, że nawet związek małżeński nie wiąże z taką skutecznością, jak kredyt. Rzeczywiście, gdy atmosfera pomiędzy małżonkami zaczyna się psuć, planowanie zarządzania finansami może być dość trudnym zadaniem. Warto zatem zastanowić się nad tym, jak to jest z majątkiem należącym do małżonków.

Czy rzeczywiście, wszystko jest wspólne?

Najczęściej spotykanym ustrojem majątkowym, z jakim mamy do czynienia pomiędzy małżonkami jest ustrój wspólności majątkowej. To właśnie on powstaje z mocy prawa w tym samym momencie, w którym obie strony decydują się na zawarcie małżeństwa. W takim systemie mamy jednak do czynienia z aż trzema rodzajami majątków. Są to odpowiednio: majątek wspólny, majątek męża oraz majątek żony. Kodeks rodzinny i opiekuńczy stwierdza, że przedmioty majątkowe mogą być nabywane zarówno przez obydwoje małżonków, jak i tylko przez jednego z nich.

Kodeks mówi także o tym, co wchodzi w skład majątku wspólnego. Jest to między innymi: wynagrodzenie za pracę oraz dochody czerpane przez małżonków z prowadzonej przez nich działalności zarobkowej, dochody pochodzące tak z majątku wspólnego, jak i majątku osobistego każdej ze stron, środki zgromadzone na rachunku otwartym lub pracowniczym funduszu emerytalnym każdego z małżonków oraz kwoty składek, jakie są zewidencjonowane na subkoncie w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach społecznych. Należy przy tym pamiętać o tym, że przedstawione wyliczenia mają charakter przykładowy, o wspólności majątkowej możemy bowiem mówić także w kontekście wierzytelności. Taka sytuacja sprawia, że roszczenia do dłużnika ma każdy z małżonków.

Majątek w małżeństwie

To właśnie ogół wymienionych praw tworzy tak zwaną masę majątkową. Jej współwłaścicielami są zarówno żona, jak i maż. To właśnie taka współwłasność zwykle określana jest jako współwłasność łączna. Jest ona też współwłasnością bezudziałową. Oczywiście, poza majątkiem wspólnym, małżonkowie mogą posiadać także majątek osobisty. Ustawodawca mówi w tym kontekście o przedmiotach, które zostały nabyte jeszcze przed powstaniem wspólności ustawowej, przedmiotach nabytych przez dziedziczenie lub darowiznę oraz o prawach majątkowych, które wynikają ze wspólności łącznej, podlegają jednak odrębnym przepisom.

Dzieje się tak również z tymi przedmiotami majątkowymi, które służą jedynie do tego, aby zaspakajać osobiste potrzeby jednego z małżonków, a także z prawami niezbywalnymi takimi, jak choćby prawa do alimentów. Majątkiem odrębnym są tez przedmioty, które jeden z małżonków uzyskał w ramach odszkodowania za uszkodzenie ciała lub spowodowanie rozstroju zdrowia, a także te, które stanowią formę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Takim majątkiem są też nagrody osobiste, takie, jak medal olimpijski oraz prawa autorskie i prawa pokrewne. Gdy przedmiotem analizy staje się zarządzanie majątkiem wspólnym należy mieć na uwadze to, że każdy z małżonków ma takie samo prawo do rozporządzania nim. Jednocześnie, przy wykonywaniu zarządu postulowane jest współdziałanie.